حسين مير حيدر
17
معارف گياهى ( فارسى )
پاى خر به فارسى « پاى خر » و در كتب طب سنتى با نامهاى « فرفره » ، « فنجيوون » و « حشيشة السعال » نامبرده شده است . و در اطراف تهران در اراضى بين تهران و دماوند در مزارع حاشيه سد لتيان به آردپشتك معروف است . به فرانسوى Tussilago ، Pas d ' ne ، Bechion و Taconnet و Herbe de Saint - Quirin و به انگليسى Farfara ، Ass's foot ، Horse hoof ، Horse foot ، , Feal's foot Cough wort ، Common colt's foot ناميده مىشود . گياهى است از خانوادهء Compositae نام علمى آن Tussilago farfara L . مىباشد . اين گياه را در زبان اردو در هند نيز فنجيوون ( Fanjiwun ) نامند . مشخصات پاى خر گياهى است چندساله ، قسمت زيرين آن ضخيم ، گوشتى و خزنده است كه از آن تعدادى ساقههاى قائم خارج مىشود . ساقهها به رنگ سفيد پنبهاى ، فلسدار كه رنگ فلس آنها بنفش است . برگهاى آن پهن و نزديك سطح زمين وصل به ريشه ، صفحهء برگ كه به طرف خاك است سفيد پنبهاى و صفحهء فوقانى برگ سبز ، به شكل قلب با كنارههاى موجى و معمولا پس از گل ظاهر مىشوند . گلهاى آن منفرد ، زرد رنگ است و در اوايل بهار ظاهر مىشوند . ساقهء زيرزمينى يا به اصطلاح بيخ يا ريشهء آن تلخ ، تند و خشك شدهء آن بيشتر تلخ و تند است . اين گياه چون برگش شبيه كف